วัดข้าวสาร
โพสต์เมื่อ 8 เม.ย. 2026
ชื่ออื่น : โบราณสถานร้าง ก.16
ที่ตั้ง : อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
ตำบล : เมืองเก่า
อำเภอ : เมือง
จังหวัด : สุโขทัย
พิกัด DD : 17.015011 N, 99.703342 E
เขตลุ่มน้ำหลัก : ยม
เขตลุ่มน้ำรอง : คลองแม่ลำพัน, คลองเสาหอ, คลองยาง
เส้นทางเข้าสู่แหล่ง
เนินปราสาทตั้งอยู่ภายในกำแพงเมืองเก่าสุโขทัย หรือภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยชั้นใน ห่างจากวัดมหาธาตุไปทางทิศใต้ประมาณ 150 เมตร
ประโยชน์ทางการท่องเที่ยว
รายละเอียดทางการท่องเที่ยว
โบราณสถานวัดข้าวสารตั้งอยู่ในกำแพงเมืองเก่าสุโขทัย ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
เปิดให้เข้าชมทุกวันตั้งแต่เวลา 06.30-19.30 น. (ปิดจำหน่ายบัตรเวลา 18.00 น.) ตั้งแต่เวลาประมาณ 19.00-21.00 น. จะมีการส่องไฟชมโบราณสถาน อัตราค่าเข้าชม เก็บแยกพื้นที่ ชาวไทย 20 บาท/พื้นที่, บัตรรวม 40 บาท; ชาวต่างชาติ 120-200 บาท/พื้นที่, บัตรรวม 400 บาท (นักเรียน นักศึกษา นักบวช ผู้สูงอายุ ฟรี) ที่บริเวณลานจอดรถของอุทยานฯ ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวมีบริการ รถราง นำชมรอบ ๆ บริเวณอุทยานฯ (มีอัตราค่าบริการ)
นอกจากนั้นที่บริเวณด้านหน้าอุทยานฯ มีบริการรถจักรยานของเอกชนให้เช่า การเดินทางจากตัวเมืองสุโขทัย นักท่องเที่ยวสามารถนั่งรถประจำทางสายเมืองเก่า (รถสองแถว) มีรถออกทุก 20 นาที จอดรอบบริเวณท่ารถใกล้ป้อมยามตำรวจมาลงที่หน้าอุทยานฯ มีรถออกทุก 20 นาที
หมายเลขโทรศัพท์ที่ทำการอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย โทร.055-697-527 โทรสาร 055-697310
หน่วยงานที่ดูแลรักษา
กรมศิลปากร, อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
การขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียนของกรมศิลปากร, ขึ้นทะเบียนของ UNESCOรายละเอียดการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียนของกรมศิลปากร:
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 หน้า 3704 วันที่ 8 มีนาคม 2478 เรื่องกำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ (เนินปราสาท)
ขึ้นทะเบียนของ UNESCO: วันที่ 12 ธันวาคม 2534 ที่เมืองคาร์เทจ ประเทศตูนีเซีย เป็นมรดกโลกตามบัญชีลำดับที่ 574
ภูมิประเทศ
ที่ราบสภาพทั่วไป
โบราณสถานวัดข้าวสารเป็นโบราณสถานร้าง ตั้งอยู่พื้นที่ด้านทิศใต้ภายในกำแพงเมืองเก่าสุโขทัย ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย อยู่ห่างจากวัดมหาธาตุไปทางทิศใต้ประมาณ 150 เมตร
ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง
67 เมตรทางน้ำ
คลองยาง, คลองแม่ลำพัน, คลองเสาหอ, แม่น้ำยม
สภาพธรณีวิทยา
เมืองสุโขทัยตั้งอยู่บนที่ราบตะพักลำน้ำ (Terrace) เชิงเขาด้านทิศตะวันออกของเทือกเขาประทักษ์ ซึ่งเป็นเทือกเขาหินตะกอนในยุคเพอร์เมียนและไทรแอสซิก ประกอบไปด้วยเขาหลายลูก ตะกอนที่ทับถมจึงประกอบไปด้วยดิน กรวด ทราย ที่ถูกน้ำพัดพามาจากภูเขา ดินเป็นชุดดินแม่แตง (Mae Taeng series: Mt)
ประวัติการศึกษา
ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร
ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2478
วิธีศึกษา : ประกาศขึ้นทะเบียน
ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร
ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2508
วิธีศึกษา : บูรณปฏิสังขรณ์, ขุดแต่ง
ผลการศึกษา :
โครงการปรับปรุงขุดแต่งบูรณะโบราณสถานเมืองสุโขทัยเก่า เมืองศรีสัชนาลัย และเมืองกำแพงเพชร ปีงบประมาณ 2508ประเภทของแหล่งโบราณคดี
ศาสนสถานสาระสำคัญทางโบราณคดี
ลักษณะทางสถาปัตยกรรม เป็นกลุ่มโบราณสถานขนาดเล็ก ปัจจุบันเหลือเพียงฐานโบสถ์ขนาด 5 ห้องก่อด้วยอิฐ กว้าง 9.2 เมตร ยาว 13.7 เมตร มีบันได 2 ทาง อยู่ด้านหน้าหรือทิศตะวันออก นอกจากนี้ยังพบใบเสมาทำจากหินชนวน สภาพชำรุดหัก ครึ่งท่อน ปักอยู่โดยรอบฐานโบสถ์ ถัดไปด้านทิศใต้มีคูน้ำขนาดกว้าง 15 เมตร ยาว 97 เมตร (อุทยานฯ, 2561)
กำหนดอายุ พบพระพุทธรูปทำจากหินชนวนสีเขียว จำหลักลายเส้นที่ฐานมีจารึกอักษรไทยสมัยสุโขทัย ภาษาบาลี - ไทย จำนวน 5 บรรทัด จารึกกล่าวถึง ชีผ้าขาวผู้หนึ่งชื่อ เวสสันดร (เพสสันดร) ขอบูชาพระรัตนตรัย อ.ประเสริฐ ณ นคร กำหนดอายุจากรูปแบบอักษรได้ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20 (ศูนย์ฯ, 2568)
นอกจากนี้ บริเวณด้านทิศตะวันเฉียงใต้ของโบราณสถานวัดข้าวสาร ยังมีสถูปขนาดเล็ก ทำเป็นทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2526 ตั้งอยู่ 1 องค์
ผู้เรียบเรียงข้อมูล-ผู้ดูแลฐานข้อมูล
ทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุลบรรณานุกรม
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). "จารึกฐานพระพุทธรูปศิลาเขียววัดข้าวสาร." ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, 2568. สืบค้น 6 เมษายน 2569, จาก https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/231
อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย. ทำเนียบโบราณสถานอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2561. สุโขทัย: อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย, 2561.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ภาพเกี่ยวกับแหล่งโบราณคดี
