วัดปากท่อ (ใต้)
โพสต์เมื่อ 10 เม.ย. 2026
ชื่ออื่น : โบราณสถานร้าง ต.อ.3, วัดปากท่อ1
ที่ตั้ง :
ตำบล : เมืองเก่า
อำเภอ : เมือง
จังหวัด : สุโขทัย
พิกัด DD : 17.025701 N, 99.725297 E
เขตลุ่มน้ำหลัก : ยม
เขตลุ่มน้ำรอง : คลองแม่ลำพัน, คลองเสาหอ, คลองยาง
เส้นทางเข้าสู่แหล่ง
จากที่ทำการสำนักศิลปากรที่ 6 สุโขทัย ให้ใช้ถนนขนาดเล็ก ข้างสำนักฯ (มีป้ายบ้านริมคลองรีสอร์ท) เลียบคลองแม่ลำพัน ไปตามทางประมาณ 1 กิโลเมตร พบสามแยกให้เลี้ยวซ้าย ไปตามทาง 170 เมตร จะพบซอยด้านขวามือ เลี้ยวขวาเข้าซอย ไปตามทาง (ซึ่งเป็นถนนบนคันดินอ่างเก็บน้ำโบราณ) ประมาณ 2.1 กิโลเมตร จะพบโบราณสถานวัดปากท่อ (ใต้) อยู่ทางซ้ายมือ (อยู่ห่างจากโบราณสถานวัดปากท่อ (เหนือ) ไปประมาณ 500 เมตร)
ประโยชน์ทางการท่องเที่ยว
รายละเอียดทางการท่องเที่ยว
โบราณสถานวัดปากท่อ (ใต้) ตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองโบราณสุโขทัย ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ สามารถเข้าเยี่ยมชมได้ทุกวัน โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
หน่วยงานที่ดูแลรักษา
กรมศิลปากร, อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
การขึ้นทะเบียน
ไม่ขึ้นทะเบียนภูมิประเทศ
ที่ราบสภาพทั่วไป
โบราณสถานอยู่นอกกำแพงเมืองเก่าสุโขทัยด้านทิศตะวันออก จากมุมกำแพงด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 1.3 กิโลเมตร และห่างจากวัดปากท่อ (เหนือ) ไปทางทิศใต้ ประมาณ 500 เมตร โบราณสถานตั้งอยู่ด้านตะวันออกของคันดินอ่างเก็บน้ำโบราณ ซึ่งปัจจุบันใช้เป็นถนนสัญจร ปัจจุบันโบราณสถานแวดล้อมไปด้วยพื้นที่เกษตรกรรม
ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง
55 เมตรทางน้ำ
คลองยาง, คลองแม่ลำพัน, คลองเสาหอ, แม่น้ำยม
สภาพธรณีวิทยา
เมืองสุโขทัยตั้งอยู่บนที่ราบตะพักลำน้ำ (Terrace) เชิงเขาด้านทิศตะวันออกของเทือกเขาประทักษ์ ซึ่งเป็นเทือกเขาหินตะกอนในยุคเพอร์เมียนและไทรแอสซิก ประกอบไปด้วยเขาหลายลูก ตะกอนที่ทับถมจึงประกอบไปด้วยดิน กรวด ทราย ที่ถูกน้ำพัดพามาจากภูเขา ดินเป็นชุดดินแม่แตง (Mae Taeng series: Mt)
ประวัติการศึกษา
ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร
ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2556
วิธีศึกษา : ขุดแต่ง
ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร
ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2566
วิธีศึกษา : บูรณปฏิสังขรณ์
ประเภทของแหล่งโบราณคดี
ศาสนสถานสาระสำคัญทางโบราณคดี
วัดปากท่อ (ใต้) เป็นโบราณสถานนอกกำแพงเมืองสุโขทัย ห่างจากมุมกำแพงเมืองสุโขทัยด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ไปทางตะวันออกประมาณ 1.3 กิโลเมตร
ตัววัดอยู่ด้านนอกคันด้านทิศตะวันออกของอ่างเก็บน้ำโบราณ (บาราย) ใกล้กับปากท่องระบายน้ำด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 20-30 เมตร สันนิษฐานว่าโบราณสถานมีอายุอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-20 (อุทยานฯ, 2561: 194)
สิ่งก่อสร้างภายในวัดประกอบด้วย (อุทยานฯ, 2561: 194)
- ฐานวิหารก่ออิฐและอัดดินภายใน ปูพื้นด้วยหินชนวน ขนาดวิหาร 7 ห้อง กว้าง 11.7 เมตร ยาว 20.2 เมตร เสาวิหารทำด้วยศิลาแลง อาคารหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในวิหารพบแนวอาสน์สงฆ์
- ฐานอาคารรูปสี่เหลี่ยม ขนาดกว้าง 4 เมตร ยาว 5 เมตร ก่อด้วยอิฐ เสาทำด้วยศิลาแลง หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเช่นเดียวกับวิหาร โดยตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของวิหาร
- ฐานเจดีย์ ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันตกของฐานอาคาร ฐานเจดีย์อยู่ในผังสี่เหลี่ยม กว้างด้านละประมาณ 6 เมตร ฐานชั้นล่างก่อด้วยศิลาแลง ถัดขึ้นไปก่อด้วยอิฐ ส่วนบนพังทลาย
ผู้เรียบเรียงข้อมูล-ผู้ดูแลฐานข้อมูล
ทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุลบรรณานุกรม
อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย. ทำเนียบโบราณสถานอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2561. สุโขทัย: อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย, 2561.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ภาพเกี่ยวกับแหล่งโบราณคดี
