วัดปากท่อ (เหนือ)

ภูมิประเทศ

สภาพทั่วไป

โบราณสถานอยู่นอกกำแพงเมืองเก่าสุโขทัยด้านทิศตะวันออก จากมุมกำแพงด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 1.4 กิโลเมตร และห่างจากวัดปากท่อ (ใต้) ไปทางทิศเหนือ ประมาณ 500 เมตร

โบราณสถานตั้งอยู่ด้านตะวันออกของคันดินอ่างเก็บน้ำโบราณ ซึ่งปัจจุบันใช้เป็นถนนสัญจร ปัจจุบันโบราณสถานแวดล้อมไปด้วยพื้นที่เกษตรกรรม 

ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง

ทางน้ำ

คลองยาง, คลองแม่ลำพัน, คลองเสาหอ, แม่น้ำยม

สภาพธรณีวิทยา

เมืองสุโขทัยตั้งอยู่บนที่ราบตะพักลำน้ำ (Terrace) เชิงเขาด้านทิศตะวันออกของเทือกเขาประทักษ์ ซึ่งเป็นเทือกเขาหินตะกอนในยุคเพอร์เมียนและไทรแอสซิก ประกอบไปด้วยเขาหลายลูก ตะกอนที่ทับถมจึงประกอบไปด้วยดิน กรวด ทราย ที่ถูกน้ำพัดพามาจากภูเขา ดินเป็นชุดดินแม่แตง (Mae Taeng series: Mt)

ยุคทางโบราณคดี

สมัย/วัฒนธรรม

อายุทางโบราณคดี

ประวัติการศึกษา

ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร

ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2561

วิธีศึกษา : ขุดแต่ง

ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร

ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2565

วิธีศึกษา : ขุดแต่ง

ชื่อผู้ศึกษา : กรมศิลปากร

ปีที่ศึกษา : พ.ศ.2566

วิธีศึกษา : บูรณปฏิสังขรณ์

ประเภทของแหล่งโบราณคดี

สาระสำคัญทางโบราณคดี

วัดปากท่อ (เหนือ) เป็นโบราณสถานที่อยู่นอกกำแพงเมืองสุโขทัย ห่างออกไปด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 1.4 กิโลเมตร ตัววัดตั้งอยู่ด้านนอกคันดินของอ่างเก็บน้ำโบราณ (บาราย) ด้านทิศตะวันออก ใกล้กับปากท่อระบายน้ำด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 

สิ่งก่อสร้างภายในประกอบด้วย (อุทยานฯ, 2561: 215)

     - ฐานวิหารก่ออิฐและถมอัดดินภายใน ขนาดฐานกว้าง 10 เมตร ยาว 15 เมตร เสาวิหารทำด้วยศิลาแลง มีร่องรอยการสอปูนบริเวณฐานเสา ภายในอาคารพบฐานชุกชี และพบบันไดบริเวณท้ายวิหารด้านทิศเหนือ

     - เจดีย์ก่ออิฐ เหลือเพียงส่วนฐานเขียงในผังสี่เหลี่ยม ขนาดกว้างด้านละประมาณ 5 เมตร เรียงซ้อนกัน 3 ชั้น ภายในฐานของเจดีย์มีร่องรอยการก่ออฐเป็นเอ็นยึดรูปกากบาท เพื่อเสริมความมั่นคงขององค์เจดีย์ ยังเหลือร่องรอยของแท่นบูชาก่ออิฐใกล้กับฐานเจดีย์ด้านทิศใต้และทิศตะวันตก และการปูพื้นอิฐรอบฐานเจดีย์เป็นกรอบรูปแปดเหลี่ยม 

สันนิษฐานว่าโบราณสถานมีอายุอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19 - 20 (อุทยานฯ, 2561: 215)

ผู้เรียบเรียงข้อมูล-ผู้ดูแลฐานข้อมูล

บรรณานุกรม

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย. ทำเนียบโบราณสถานอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2561. สุโขทัย: อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย, 2561.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง